Openbravo-rus.ru

Образование по русски
4 просмотров
Рейтинг статьи
1 звезда2 звезды3 звезды4 звезды5 звезд
Загрузка...

Мастер класс по казахскому языку

Мастер-класс по казахскому языку

мастер класс по казахскому языку с пременением новых технологии в обучении. Оно позволяет учителю работать с детьми индивидуально, групповое. С помощью этой технологии учитель открывает новые возможнисти при подготовке к олимпиаде, к научным проектом. А также дети умеют делать рефлексию. В своих собранных материалах уч-ся делая вывод учиться рассуждать. Для уч-ся не маловажно знать ход развития своей работы. С помощью этой технологии они смогут отслеживать свою учебную деятельность. в технологию обучения портфолио входят следующее:

а) портфолио достижения. Связано с модулями уроков.

б) рефлексивное портфолио

(по итогам оценивание)

портфолио связано с методом проблемный

для высокого достижения будут иметь свой материал,где могут что то повторить. При написание научной работы ученик занимается поисковой работы. Собираю свой материал он в любой момент их может использовать.

Просмотр содержимого документа
«мастер-класс по казахскому языку »

Дарынды балаларға арналған №4 облыстық мамандандырылған «Болашақ» мектеп-интернаты коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Қазақ тілі мен қазақ әдебиеті сабақтарында

«Оқу қоржынын» қолдану технологиясы

Орындаған: қазақ тілі мен қазақ әдебиеті

пәнінің мұғалімі Лекерова Г.Ұ.

Степногорск қ, 2013 жыл

Қазақ тілі мен қазақ әдебиеті сабақтарында

«Оқу қоржынын» қолдану технологиясы

Мектеп қабырғасында оқушы өзін-өзі жетілдіруге, мүмкіндігінше қабілеттерін көрсетуге, алда болуға үнемі тырысады. Дарынды мектеп-интернатында оқыған бала үнемі өзін-өзі жетілдіру үстінде, сондықтан да мектепте әр оқушыға деген жеке амал қарастыру тиімді. Бұл технологияның маңыздылығы:

1. Оқушы өз жұмыс жоспарын жоспарлауға мүмкіндік беруде:

2. Оқушы оқыту бағдарын өзі таңдаудың мүмкіншілігінде;

3. Оқушыға өзінің жұмыс істеу қарқынына мүмкіндік беруде.

Екі бірдей ойлай алатын, бірдей жұмыс істей алатын, оның нәтижесін бірдей бағалайтын адамды табу мүмкін емес. Бірақ, бағдарламада берілген материалды барлығы меңгеруге тиісті. Оның шешу мәселесі әртүрлі технологияларды қолдану. Қандай да бір нәтижеге жету үшін өзімнің сабақтарымда модульдік технологиясын, сыни тұрғыдан ойлау технологиясын және көбінесе факультативтік сабақтарда «Оқу қоржынын» (портфолио) бағалау технологиясын қолданамын.

Оқу қоржыны (портфолио) –бұл оқытудың жеке бағытын беретін негізі ретінде қолданылады.

Әдебиетте порфолио деген анықтамаға әртүрлі пікірлер бар. Портфолио-бұл оқушылардың жұмысының жиынтығы, олар бір-бірімен байланысты болып оқушының толық және нақтылау жұмысының бір көрінісі болып табылады. «Портфолио – бұл оқушының папкасынан бұрын оның жоспарланған жетістіктеріне жеткен жолы. Модуль бойынша барлық жұмыс түрлерінің жиынтығы, ал факультативтік сабақтарда бір бағыт бойынша жұмыс істеудің тиімділігі зор. Мысалы «Абай оқуларын» алатын болсақ ұлы ақын туралы толық материал, оның өлеңдерін жаттаған кезде әр өлеңін компьютерде басып, оған қысқаша өз түсінгенін аңдатпа ретінде жазуға тырысады, өзге ұлт арасында Абай оқуларына дайындаған кезде Мұхтар Әуезовтың «Абай жолы» романынан үзінді оқып, оны дискке жазып, өзі сайысқа қатысудан бұрын айтқан әндер жинағын да дискіге жазып, портфолиосына жинақтайды. Бұның тиімділігі кез-келген уақытта оқушы Абайдың әндерін тыңдайды, әртүрлі мектепішілік сайыстарға қатысып қазақ тіліннің беделін арттырып отырады. Бұдан басқа ғылыми жұмыс жазған уақытта да бұл оқушыға өте тиімді. Оның жетістіктерін мұғалім де көреді. Ғылыми жұмыс жазған уақытта оқушының іздену жұмыстары ұлғаяды.

Жинақтаудан басқа портфолио оқушының даму динамикасын, оның өзіндік жетілдіру нәтижесін, оқытудың стильін, зияткерлігін, оқушының өзіндік рефлексия жасауына, болашақта жасалатын жұмысының дайындығын және т.б модельдік функциясын атқарады. Сондықтан да портфолионы оқытудың жеке бағытындағы моделі ретінде қарастыру керек.

Оқыту қоржынының мазмұнына:

а) жетістік портфолиосы: сабақтың модуліне байланысты әртүрлі (белгілі, белгілі емес тәсілдерімен) ресімделген нақты блок жиынтығын;

б) рефлекстік портфолио: бұл жерде бағалау бойынша, нәтижеге жетудің мақсаттары, талқылауы, сезімі және т.б жатады;

в) мәселеге бағытталған портфолио онда мақсат қойылған және нақты бір мәселе бойынша шешімін тапқан барлық материалдар;

г) жоғары ойлау дағдыларын дамытуға арналған бойынша материалдар, анализ-синтез –бағалау деңгейіндегі жұмысын көрсететін барлық материалдар;

д) тақырыптық портфолио: бір модуль немесе бір тақырып деңгейіндегі оқушының жұмысын көрсететін материалдары.

Портфолионың мазмұнына міндетті түрде әртүрлі тараулардың болуы бізге барлығымызға белгілі, ол тарауларды бағалау кестесі де қарастырылған.

Мысалы: ҚКС кестесі (қанағаттанарлық, кеңестер, сұрақтар) немесе;

Ж.С.Т (жетістіктері, сұрақтар, тілектер) кестесі;

Қ.Т.К.Н. (қызықты, тартымды, кеңестер, нұсқаулар)

Трансферттік парағын да қолдану тиімді.

Портфолио ________________Менің ойымша, (портфолио туралы пікір)

Әсіресе маған ұнаған (не үшін мадақтау керек)

Сонымен қатар менің кеңестерім

Жұмысты оқыған: Жұмысты жазған:

Мемлекеттік тілді оқытуда портфель тиімді екеніне көз жеткіздім, әсіресе тақырыптық портфолио, өйткені әр сайысқа қатысу үшін кемінде бірнеше ай керек, бұл технология оқушының қызығушылығын сақтауға, оның жоғары деңгейде танымдық белсенділігін дамуының ықпалы зор. Сонымен қатар тақырыптық портфолио бойынша оқушы кемінде үш жыл жұмыс істесе ол лексикалық тақырыпты тез меңгере алады. Оның куәсі облыстық олимпиадалардағы жетістіктерім. Бұнда оқушымен оқытушының арасындағы тығыз байланысы айқын көрінеді. Мысал ретінде қазақ тілі мен қазақ әдебиеті және факультативтер сабақтарында мүмкін бола алатын тараулар.

«Қазақтың қолөнері» модульіне портфолио;

1.Терминдер, түсініктемелер (бұл тарауда оқушы тақырып бойынша негізгі түсініктемелер, терминдерді енгізе алады)

Қазақ қолөнерінің қарапайым да қайталанбас түрі – қиыстырып құрақ қию. Құрақ–төрге төсейтін көрпеше. Көздің жауын алатындай өте бағалы бұйымдар жасау. Үй ішіне ұлттық рең беріп, адамның рухын асқақтататыны.

2. Жалпы және оның әсерлілігі (бұл тарауда қазақтың қол өнері жасаудың механизмі туралы рефлекстік сараптама)

Мата қиындыларын тұмарша, сегіз жапырақ, ромб тәрізді өрнектерден құрайды. Ежелден қонақжай қазақ халқы төрін қонаққа арналған “қасиетті орын” санаған. Құрақ көрпені арасына мақта немесе қойдың, түйенің жүнін салып, сырып тігеді. Яғни, құрақ құрауда қойылатын басты шарт: онымен айналысатын адамның бойында өнерді түсінетін қасиет, ұшқыр қиял, бояулардың сырын білетін таным болуға тиіс.

3. Тағы да қандай қызықты нәрсе алуға болады. (оқушылардың бағдарлама бойынша тыс қалған сұрақтары. Бұл оқытудың жеке бағдарлауы бойынша бірінші қадамы). Мұнда ырымдар, аңыздар, мақал-мәтелдер, қанатты сөздер тыйымдар жазуға болады

Ерте кезде баласы өліп, тоқтамаған үй “тіл-көзден аман болсын” деген ырыммен қырық құрақ құрап, баласын соған ораған. Құрақ көрпені арасына мақта немесе қойдың, түйенің жүнін салып, сырып тігеді

4. Шығармашылық (оқушы қысқаша зерттеу жұмысын, эссе, шығарма немесе басқа да жұмыс түрлерін жазады)

Құрақ – қазақ халқының үй тұрмысының бұйымдарында ұрпақтан–ұрпаққа ұласқан ұлттық тәсілдегі өнер екендігіне көз жеткіздік.Құрақ құрау өнерінің шығуы тікелей үй жиһаздарының сәнділігі, мата түрлерін пайдаланудағы үнемділігі адам баласы күнделікті тұтынатын төсеніш екенін меңгердік.

5. Портфолионы өзіндік бағалауы. (өзінің портфолиосы бойынша сараптамасы)

Қазақ тілінен факультативтік курс бойынша портфолио:

Мастер–класс по теме «Применение активных методов обучения на уроках русского языка и литературы»

Казахстан, Акмолинская область
Беловодская средняя школа
учитель русского языка и литературы с казахским языком обучения
Токмаганбетова Асем Каримжановна

Цель: научить применять активные методы обучения на разных этапах уроках русского языка и литературы

Задачи:

  1. Познакомить участников с АМО для уроков русского языка и литературы.
  2. Углубить знания об АМО, алгоритме применения АМО.
  3. Создать условия для активного взаимодействия участников мастер-класса между собой.

Аудитория: руководитель РМО, учителя-предметники.

Оборудование: компьютер, проектор; презентация мастер-класса, карточки-задания, трафареты костюмов

Сценарий мастер-класса

1 . Орг. момент. Слайд 2

-Здравствуйте, уважаемые коллеги! Для положительного настроя на работу и для установления доброжелательной атмосферы я предлагаю начать наш мастер-класс с упражнения «Пожелания здоровья!»

  • Всем, кто пришёл меня поддержать- здравствуйте ! (помахали мне рукой)
  • Всем, у кого прекрасное настроение- здравствуйте ! (помахали..)
  • Всем, кто любит своих учеников — здравствуйте ! (помахали)
  • Всем, кто не боится трудностей- здравствуйте ! (помахали)

В начале урока всегда обращаю внимание на настроение, с которым ко мне приходят учащиеся. Иногда они не могут его объяснить, тогда предлагаю метод «Мешочек настроений», который создаёт позитивный настрой учащихся на работу в классе и экономит время на уроке. Из мешочка дети берут карточки с написанными словами-символами, от которых порой зависит наше настроение, с добавленными к ним эпитетами. Учащиеся называют тот эпитет, который соответствует их настроению.

-А вы, коллеги, с каким настроением пришли на мастер-класс?

Сейчас «Мешочек настроений» об этом нам расскажет…

— Свой мастер-класс я начала с АМ «Приветствие», «Энергизатор». На мой взгляд, это самые вариативные, эмоциональные методы, которые могут стать основой для мотивации учебной деятельности учащихся

Тема нашего мастер-класса «Применение активных методов обучения на уроках русского языка и литературы»

слайд 3

Цель: рассмотреть некоторые виды активных методов обучения , а также возможность применения их на различных этапах урока.

Постановка цели и задач урока слайд 4

На любом уроке, занятии можно использовать АМ выяснение целей, опасений, ожиданий

Учителю этот метод позволит лучше понять класс и каждого ученика, полученные материалы можно использовать при подготовке и проведении уроков (внеклассных мероприятий) для обеспечения личностно-ориентированного подхода.

Ученикам данный метод позволит более четко определиться со своими образовательными целями, озвучить свои ожидания и опасения, с тем, чтобы педагоги могли их знать и учитывать в образовательном процессе.

На своих уроках я применяю методы «Фруктовый сад», «Костюмчик ожиданий» слайд 5

И вы, уважаемые коллеги, запишите свои ожидания, опасения и способы преодоления опасений на фруктах по теме нашего мастер-класса ( лимоны- ожидания , яблоки- опасения, груши –что я сделаю, чтобы опасения преодолеть) .

В конце занятия мы к ним ещё вернёмся

В своей педагогической деятельности я применяю разные активные методы, один из них «Аквариум»(слайд 6). Этот метод уместен при составлении плана работы по теме и рассчитан на сильных учащихся. 3-4 учащихся- «золотые рыбки» после недолгого обсуждения предлагают перечень вопросов, которые необходимо осветить при работе над данной темой.

  1. 3. Опрос домашнего задания

Этот же метод «Аквариум» применяю при проверке д/з, связанного с жизнью и творчеством поэта или писателя. Учащиеся отвечают, опираясь на планы, составленные «золотыми рыбками».

  1. Новый материалслайд 7— 8

Метод «Инфо-угадай-ка» разделимся на группы

1 группа – понятие об АМО, 2 группа – на каких этапах применяется АМО, 3 группа – виды и цели применения АМО.

  1. АМ Релаксация (физминутка) слайд 10

— Не стоит забывать о восстанавливающей релаксации на уроке. Ведь иногда нескольких минут достаточно, чтобы встряхнуться, весело и активно расслабиться, восстановить энергию. Активные методы релаксации позволят сделать это, не выходя из класса.

— (Под тихую музыку). Закройте, пожалуйста, глаза. Представьте : вы гуляете по весеннему лесу ,вдыхаете его запахи , прислушиваетесь к звукам леса .А теперь потянитесь, выпрямитесь, откройте глаза и снова будьте здесь свежи и полны бодрости.

Читать еще:  Полимерная глина мастер класс фото

Самыми познавательными методами на этом этапе урока считаю КЛАСТЕР(«кластер» в переводе означает пучок, созвездие.), который известен учащимся как схема-паучок, а также СИНКВЕЙН. Эти методы присутствуют у меня при объяснении, закреплении, обобщении знаний, самостоятельной работе СЛАЙД 11

На уроке русского языка в 9 классе по теме «Понятие о бессоюзном сложном предложении» учащиеся к концу урока составили кластер –алгоритм, отразив в нём основные принципы постановки знаков препинания в БСП СЛАЙД 12

— Уважаемые коллеги, попробуем составить с вами синквейн по теме нашего мастер-класса, взяв за основу слово МЕТОД — самостоятельно (Работа в группах).

Но прежде вспомним правила его составления СЛАЙД 13-14

Подведение итога урока.

Вот и подошёл к концу наш мастер-класс

— Достигли ли мы целей занятия?

-На каких этапах урока можно применять АМО?

Активные методы обучения применяются на всех этапах урока.

(Организация класса, проверка домашнего задания, постановка целей и задач урока, объяснение нового, закрепление изученного, обобщение знаний, организация самостоятельной работы, подведение итогов урока, релаксация )

Для каждого этапа урока используются свои активные методы, позволяющие эффективно решать конкретные задачи этапа урока.

-Вернемся к нашим «фруктам». Оправдались ли ваши ожидания –опасения? Озвучьте записи. (Если ваши опасения развеялись, брюки поднимите к футболкам)

Слайд 8

Урок я обычно заканчиваю различными формами РЕФЛЕКСИИ, применяю такие методы : «Лестница успеха», «Аплодисменты», «Дартс»

Слайд 9 Сейчас мы подведем итоги нашего мастер- класса с помощью

метода « ДАРТС»

-Оцените мероприятие, своё участие в нем , отразив своё настроение (цветной магнит)

Завершая свой мастер-класс, хочу сказать: не бойтесь применять инновационные методы!

Слайд 10

Желаю вам, чтоб дети в вашем классе

Светились от улыбок и любви,

Здоровья вам и творческих успехов

В век инноваций, новизны!

Спасибо, коллеги, вам за работу! До новых встреч!

Мастер – класс: «Қазақ тілін үйретуде мнемотехниканыңтиімділігі»

Тайгушкарова Роза Жагудаевна
учитель казахского языка ГККП «Ясли-сад «Айгөлек»

«Балаға өзіне белгісіз бес сөзді үйретсеңіз – ол ұзақ, әрі

қиналып оқиды (үйренеді), ал егер осындай жиырма сөзді

суреттермен байланыстырсаңыз, ол жылдам меңгеріп алады»

Елбасының «Нұрлы жол – болашаққа бастар жолы» атты Қазақстан халқына Жолдауында «Тілге деген көзқарас – шындап келгенде елде деген көзқарас. Қазақ тілі жаппай қолданыс тіліне айналып шын мәнінде мемлекеттік тіл мәртебесіне көтерілгенде, біз елімізді Қазақ мемлекеті деп атайтын боламыз», – деп, ел бірлігінің басты белгісі – қазақ тілі екенін баса атап өтті.

Бүгінгі қоғам мүддесіне лайықты, жан-жақты жетіліп, дамыған, парасатты азамат тәрбиелеп өсіру – отбасының, балабақшаның, барша елдің міндеті деп ойлаймын. Осы міндетті орындауда мектепке дейінгі тәрбие мекемесі – балабақшаның атқарар орны шексіз болып табылады. Мұнда алғашқы білім сатылары, айналадағы қоршаған орта туралы түсініктері, құзыреттіліктері қалыптастырылады.

Қазақ тілін үйрену мен үйретудің қаншалықты маңыздылығын бүгінгі таңда өмірдің өзі –ақ көрсетіп отыр. Сондықтан балабақшадан бастап, мемлекеттік тілді жас бүлдіршіндер үшін білім алу мен қарым-қатынас жасау құралына айналдырудың маңызы зор.

Ұлы педагогтардың ұстанымдарын негізге ала отырып, көрнекі құралдарынын тиімділігін байқап балаларға қазақ тілін үйретуде, байланыстырып сөйлеуді дамыту үшін мен өз жұмысымда мнемоәдісін жиі қолданамын.

Мнемоәдіс – дегеніміз не? Мнемоәдіс – тіл дамытуда тиімді есте сақтау қабілетін жеңілдететін және ойлау қабілетінің дамуына мүмкіндік беретін әр түрлі тәсілдердің жүйесі. Қазіргі кезде мектеп жасына дейінгі балалардың тілін дамытуда мнемотехниканы қолдану өзекті болып тұр.

Мнемоәдісті әр қалай атайды, мысалға: В.К. Воробьева бұл әдісті – сенсорлы-графикалық кестелер, Шаталов – тірек сызбалар, Л.Н. Ефименко – әңгіме құрастыруға арналған кесте деп атаған.

Мақсаты: бүлдіршіндерге күнделікті тұрмыста қажетті сөздерді меңгерте отырып, еркін сөйлеу дағдыларын тірек сызбалар арқылы қалыптастыру, сөйлеу мәнерін, сөйлеу тілдерін жетілдіру. Мақсатқа сай бірнеше міндеттер қойылды:

ü Сөздік қорын байыту;

ü Сөздің дыбыстық жағын дұрыс айтуға үйрету;

ü Шағын әңгіме құрастыруға үйрету;

ü Жұмбақ жасыру және шешу;

ü Тақпақтарды жаттау мақсатында, т.б. қолдануымызға болады.

Мнемоәдіс – оңай жолдан қиынына қарай құрылады. Жұмысты ең оңай мнемоквадраттан бастап, одан әрі мнеможолдарға өтіп, сосын мнемокестеге (белгілі бір ақпарат салынған схема) өту қажет. Өзімнің жұмысымда мнемокестені қалай қолданатыСонын ішінде мнемокесте арқылы

Мнемокестемен жұмыс істеу тәсілдерін меңгеру оқытудың уақытын біршама азайтып, сонымен бірге мынадай міндеттерді шешеді:

– Басты психикалық үрдістерді – есте сақтау, зейін, бейнелі ойлауды дамыту;

– Ақпаратты қайта кодтау, яғни абстрактылы таңбаларды бейнелерге қайта құру;

Мнемокестені қолдану 3 кезеңнен тұрады:

1 кезең. Кестені қарастыру, онда не бейнеленгенін талқылау.

2 кезең. Жалпы символдардан бейнелерді жаңғырту. Мысалы: үй – шатырды бейнелесек, қоян – ұзын құлақтарын бейнелейміз.

3 кезең. Кодтандырғаннан кейін бейнелер бойынша әңгіме немесе ертегіні әңгімелеуге көшеді.

Ең бастысы – көрнекілік, тірек-сызба, бейнелеген суретіміз балаға түсінікті болуды жеткізу. Құрылған схема балаларға өз бетінше заттың ерекшеліктерің байқауға, олардың айтылу кезегін белгілеуге көмектеседі.

Сонымен қатар, мнемокестені қолдану арқылы тапсырмаларды балалардың білім деңгейіне байланысты құрастыру.

Деңгейлер бойынша тапсырмаларды бөлу:

«Отбасы» тақырыбын оқытуда да, біз мнемокестеге сүйендік.

1деңгей: Отбасы тақырыбына мнемокесте

1. Мынау менің үйім

2. Отбасымда әкем, анам, ағам (әпкем) және мен тұрамыз.

3. Біз тату – тәтті тұрамыз.

2 деңгей. Отбасы тақырыбына мнемокесте

2. Мынау менің отбасым

3. Менің отбасым үлкен / шағын

4. Отбасымда әкем, анам, ағам (әпкем), інім, қарындасым (сіңлім) және мен тұрамыз.

5. Менің әкем – ……, анам -…… болып істейді.

6. Менің отбасым тату-тәтті, бақытты.

3 деңгей. Отбасы тақырыбына мнемокесте

3. Мынау менің отбасым

4. Менің отбасым үлкен / шағын

5. Отбасымда әкем, анам, ағам (әпкем), інім, қарындасым (сіңлім) және мен тұрамыз.

6. Атам мен әжем ауылда тұрады.

7. Менің әкем – ……, анам -…… болып істейді.

8. Менің отбасым тату-тәтті, бақытты.

9. Мен отбасымды жақсы көремін.

Балалармен бірге “”Қыс”, “Жаз”, “Күз”, “Көктем” блогтары бойынша мнемокесте жасадық.

Қазір күз мезгілі. Күзде жаңбыр жауады. Ағаштардың жапырақтары сарғаяды. Шөптер де сарғаяды. Құстар ұшып кетеді. Біз қысқа дайындаламыз.

Мұнда әр жыл мезгілдерін түрлі –түсті әріптерімен белгілеп, балаларды әр мезгілді сипаттайтын құбылыстардың шартты белгілерімен таныстырдым, мысалға: жаңбыр – , күн – , ағаш – қар – және т.б.

Біз бау – бақшалардан жемістер мен көкөністер жинаймыз. Аңдар да қысқа дайындалады.

Қазір қыс мезгілі. Қыста қар жауады. Қыста күн қысқарады, түн ұзарады. Біз жылы киінеміз. Біз қолғап, құлақшын, пима, тон киеміз. Біз қыста аққала жасаймыз, шана, шаңғы тебеміз. Қыста аю, кірпі ұйықтайды. Қоян ақ тонын киеді.

Қазір көктем мезгілі. Күн жылынады. Көктемде қар, мұз ериді. Жылғалардан су ағады. Құстар ұшып келеді. Ағашта бұршақ атады. Бәйшешек гүлдейді. Шөп шығады. Аю, кірпі қысқы ұйқыдан оянады. Мал төлдейді.

Қазір жаз мезгілі. Жазда күн ұзарады, түн қысқарады. Жазад суға шомыламыз, күнге күйеміз. Велосипед, ролик тебеміз. Жазда жеңіл киінеміз. Біз жидек, шие, саңырауқұлақ жинаймыз.

Осы схемалар монолог құрудағы көрнекілік жоспар болып табылады.

Мнемокестелер тақпақтарды жаттаған кезде ерекше тиімді. Оның мазмұны мынада: әр сөзге немесе кішкентай сөз тіркесіне сурет (бейне) ойдан шығарылады. Осылайша, барлық тақпақтар сызба түрінде бейнеленеді. Бұдан кейін бала графикалық бейнені қолдана отырып, есте сақтау арқылы тақпақты бүтіндей дыбыстайды.

Тақпақты жаттауға үйрету үшін керек суреттерді қолдану балаларды қызықтырады, сабақты ойынға айналдырады. Суреттермен ілесе жүретін тақпақты тыңдағаннан кейін бала оны біршама тезірек есте сақтайды. Мнемокестеде схема арқылы балаларға түсінікті болатындай кейіпкерлердің, табиғат құбылыстарының, кейбір қимыл іс-әрекеттерді және т.б. бейнелеуге болады. Бастапқы кезеңде мұғалім дайын сызба жоспарын ұсынады. Үйрете келе бала өзінің сызбасын құру үрдісіне де белсенді қосылады. Мысалы: Балалармен Мұзафар Әлімбаевтың «Күз» өлеңін жаттағанда.

Ұшты талда жапырақ,

Сары көбелек секілді

Аспанда жай шатырлап

Тамшы жерге секірді

Өлеңінде жапырақты, сары түсті көбелекті, тамшыны кестеде бейнеледім.

Немесе, мына тақпақты алсақ:

Біздің үйдің жанында,

Қалың орман шулайды.

Біздің үйдің жанында

Асау бұлақ тулайды.

Мұнда, үйдің немесе шатырдың, ағаштардың және бұлақтың суретің саламыз. Қарапайым және балаларға түсінікті еттім.

Немесе, жұмбақ жасырғанда:

Екеуі де бір үйде,

Бірін-бірі көрмейді. (Көз)

Қолы жоқ, сурет салады,

Тісі жоқ, тістеп алады (Аяз)

Суреттермен ілесе жүретін тақпақты тыңдағаннан кейін, бала оны біршама тезірек есте сақтайды да жаттап алады.

Мнемоәдісі арқылы өз жұмысымда келесі нәтижелерге жетттік:

ü Балаларда тілді үренуге деген қызығушылықтары арта түсті

ü Сөздік қорлары арта түсті

ü Қоршаған орта туралы түсініктері кеңейді

ü Схемалар бойынша заттың атауын айта білу

Қорыта айтқанда, мнемоәдіспен жұмыс істеуде баланың тілді меңгеруде үлкен рөл атқарады және жетілдіреді, уақытты біршама үнемдеуге болады және балалар сабаққа қызыға қатысады.

1. Полянская Т.Б. «Использование метода мнемотехники в обучении рассказыванию детей дошкольного возраста». Учебно – методическое пособие.

2 Ткаченко Т.А. «Использование схем в составлении описательных рассказов». Дошкольное воспитание, 1990 – № 10

Мастер-класс по казахскому языку

При пользовании «Инфоуроком» вам не нужно платить за интернет!

Минкомсвязь РФ: «Инфоурок» включен в перечень социально значимых ресурсов .

Тақырып:«Ақпараттық — коммуникациялық технологияларды пайдалану арқылы сабақтың тиімділігін арттыру»

А.О.Ныгманова

«№23 жалпы орта білім беретін мектеп» КММ, Екібастұз қаласы.

Оқушылардың функционалдық сауаттылығын ақпараттық — коммуникациялық технологияларды пайдалану арқылы сабақтың тиімділігін арттырудағы іс-тәжірибеммен бөлісу

Функционалдық сауаттылық оқушылардың танымдық қабілеттерінің деңгейін және оқушылардың өнімді жұмысының көрсеткішін білім деңгейі ретінде қарастырады. Бұл деңгей өмірдің әртүрлі саласындағы тапсырмаларды шешуде мектептік білім мазмұнының қолданбалық сипатына және оқушылардың игерген біліміне негізделеді. Сондықтан, қоғамдағы өмірлік пен практикалық іс-әрекеттердің дағдылары мен әлеуметтік іс-тәжірибені меңгеру үшін оқушылардың білім алу барысында негізгі және пәндік құзыреттіліктері қалыптасуы тиіс.
Құзыреттілік тұрғыда білім беру білім мазмұнының тұлғалық бағдарын нығайтуға және оны едәуір практикаға бағыттауға мүмкіндік береді. Сондықтан құзыреттілік тұрғыдағы білім беру шеңберінде білім көлемінің ұлғаюына қарағанда, әрекеттердің жан-жақты тәжірибелерінің меңгерілуі басымды болып табылады, яғни әртүрлі жағдайлардағы іс-әрекеттер мен амалдардың жекелей жинақтары кеңейтіледі. Қазіргі білім жүйесінің ерекшелігі – тек біліммен қаруландырып қана қоймай, өздігінен білім алуды дамыта отырып, үздіксіз өз бетінше өрлеуіне қажеттілік тудыру

Қазақ тілі мен әдебиеті сабағында мынадай әдіс тәсілдерді қолдану арқылы оқушылардың сабаққа ынтасын арттыра отырып, білім сапасын жетілдіріп, сауатты болуға дағдыландырады.

Ойлан, жұптас, пікірлес – оқушыларға қандай да болмасын сұрақ, тапсырма берілгеннен кейін оларды тыңғылықты орындауға бағытталған тәсіл. Тақтада сұрақ, тапсырма жазылғаннан кейін әрбір оқушы жекеше өз ойлары мен пікірін берілген уақыт ішінде (2-3 минут) қағазға түсіреді. Содан кейін оқушы жұбымен жазғанын 3 – 4 минут талқылайды, пікірлеседі. Мұғалім 2-3 жұпқа өз пікірлерін бүкіл сыныпқа жариялауын сұрануына болады.

Читать еще:  Мастер класс изготовление

Алдын – ала берілген атаулар – мұғалім сабақ барысында жаңа тақырып бойынша тақтаға бірнеше атау )терминдер) жазып қойып (3-4атау) оқушыларға олардың мағынасы, мазмұны және өзара қатынасы мен байланысы туралы ойлауын сұрайды. Бұл жұмысты оқушылардың жеке жұппен немесе шағын топ ішінде ауызша яки жазбаша орындалуы ықтимал. Содан кейін мұғалімнің бірнеше оқушының ойы мен пікірін тыңдауына болады

Еркін жазу – оқушылардың тақырып бойынша өз ойларын қағазға түсіруді талап ететін тәсіл. Оқушылар берілген уақыт аумағында (5-7 минут) тоқтамай жазуы керек.

Сабақтың негізгі бөлімінде мұғалім оқушыларға білім алудың белсенді тәсілдерін ұсынып, олардың өздігінен жаңа мәліметті жан – жақта қарастырып, зерттеп, игеруіне мүдделі. Оқушылар жекелей, жұппен, топпен жаңа ақпаратпен танысып, ол туралы өзіндік пікір қалыптастырады.

Сұрақ қою қайтадан сұрақ қою – мәтіннің әр бөлігінен кейін оқушыларға бір – біріне немесе өзгеде оқушыларға белгілі бір жүйемен сұрақ қою тәсілі.Мәтіннің бірінші бөлігі оқылып жатқанда А оқушы В-ға бірнеше сұрақ жазбаша дайындайды. Мәтін оқылып біткеннен кейін В оқушы жауап береді. Екінші бөлімнен кейін керісінше В оқушы А оқушыға сұрақ қояды. Үшінші бөлімнен кейін екеуі С және Д оқушыларға сұрақ қояды.

Жеке тұлғаны анықтау атты ойынның да тиімді жағы көп. Жүргізуші (мұғалім) физик ғалымдардың портреті жапсырылған беттерді таратады.Оқушылар ғалымның фамилясын, физика саласындағы өмірін, жаңалықтарын есімімен байланысты оқиғалар т.б еске түсіру керек.Талдау ұзақтығы 5 минут.

«Джигсо» әдісінің артықшылығы – топта жұмыс істеуге арналған құрылым ұсынып, сөйлеу және тыңдау дағдыларын дамытуды қамтамасыз ететіндігі.

Мұғалім сыныпты шағын топтарға бөледі (әдетте, төрт адамнан). Мұғалім оларды сыныптың тепе-теңдігін сақтай отырып, жынысына, қабілетіне, қарым-қатынастарына қарап бөледі.

Құрылған әр топқа дәстүрлі тапсырма беріледі. Тапсырма үлестірме материалдар түрінде таратылады. Күрделілігі бойынша оқуға арналған материалдің тиісті күрделілік деңгейі сақталуы керек. Егер топ төрт адамнан тұратын болса, басты тапсырманың ішінде топтың әр мүшесіне бір сұрақтан төрт сұрақ немесе тапсырма болады. Сұрақтар немесе тапсырмалар топ ішінде оқушылардың өзара келісуі арқылы бөлінеді.

Сабақты бекітуге және үй тапсырмасына қолдануға болатын әдістер : Ыстық орындық — Бір оқушы алға шығып өз пікірін айтып және тақырып бойынша сұрақтарға жауап береді. Сұрақты анағұрлым мазмұнды қылу үшін, оқушылар белгілі бір пікір бойынша бірлесіп алға шығып сөйлей алады. Мысалы, оқушылар белгілі бір рөлді немесе адамды сомдай алады (мысалы, Гордон Браун немесе жалғыз басты жас ана).

Оңай және қиын сұрақтар кестесі. Бұл кестені оқушылар қандай да болмасын мәселе бойынша өз пікірін келтіру үшін немесее жаңа ақпаратпен танысқанда толтыра алады. Кестенің сол жағына олар түсініктері боцынша оңай, ал оң жағына қиын сұрақтарды келтіреді. Мысалы, оңай сұрақтар дегеніміз мәтінде жауабы бар саулдар, ал қиын сұрақтардың жауабы мәтінде жоқ, оларға тек өзіндік тұрғыдан ғана жауап беруге болады.

Алтын балық — барлық сынып алдында өз пікірін білдіргені болмаса, қалған жағдайда «ыстық орындық» сияқты. Олар алтын балыққа арналған аквариумда отырады, басқалары оларға сұрақ қойып, түсініктеме беруді талап ете алады және т.б. Бұлардан өзге сабақтың бұл кезеңінде семантикалық карта, Венн диаграммасы, сөз жұмбақ, тәжірибе жасау, диктант т.б тәсілдерді пайдалануға болады.

7 модуль бағдарламасы бойынша сабақтарды қызықты етіп өткізу үшін үнемі оқушылардың сабақтан жақсы әсер алуына байланысты инновациялық технологияны қолдану қажет. Бағдарлама оқушыларға қалай оқу керектігін үйретіп, соның нәтижесінде еркін, өзіндік ой-пікірін жеткізе білетін ынталы сенімді болуды қалыптастырады. Күнделікті сабақтарда сыныпта ынтымақтастық ахуал қалыпастыру білімге құштарлықтарын, көңіл күйлерін жақсартуына оң әсерін береді. Ынтымақтаса жұмыс істей отырып, олар бір нәтижеге жету үшін топ ережелерін сақтауды үйренеді. Өз-өздерін реттеулері мен көшбасшылыққа ұмтылулары, дарындылары айқындала бастайды.

Соның ішінде жеке балалармен жұмыс жүргізуде өз сабағыңызда ақпараттық — коммуникациялық технологиялардың (АКТ) түрлерін пайдаланып, әр-түрлі ойындар, жарыстар, тест жұмыстарын жүйелі түрде жүргізіп,осы сәттерде бала бойындағы тапқырлық, бейімділік, қабілеттілік, таланттылық байқалады. Мұның бәрі де оқушы бойындағы дарындылық қасиет. Сабақта АКТ түрлерін пайдалану оқушыларға ұнайды. Халық даналығы «Ойлы бала ойыннан белгілі»,- дейді. Балалардың ойынға деген қызығушылығын, ынтасын сабақ процесімен ұштастырудың маңызы зор. Ол үшін сабақта ойын түрлерін ретіне қарай пайдаланып отыру қажет. Ойынның түрлері көп. Біз солардың ішінде, ең алдымен сабақ барысында жиі пайдаланатын дидактикалық ойындарға тоқталамыз. http://old.el.kz сайтында:

«IQ doda» зияткерлік ойыны , «Тоғызқұмалақ» – математикалық әрі спорттық ойын

«Жамбы ату», «Бәйге», «Қыз қуу», «Алтын сандық» танымдық ойыны, «Көкпар» – спорттық ойын, «Күміс алу», Фотожұмбақ, Ән жұмбақ, «Бес асық»

www.soyle.kz сайтында жаңа сөздерді есте сақтауға арналған жаттығулар бар. www.imektep.kz сайтыwww.bilimland.kz сайтының бір тармағы. Онда бейнеақпарат бойынша интеллектуалды ойындар ойналады. Мысалы:

Бос орынды толықтыру

Сәйкес жалғасын табу

Дидактикалық ойын оқушылардың ынта-ықыласын күшейтетін, оқудың қиын процесін жеңілдететін, дамуды тездетуге көмектесетін, оқу барысында таным қызметін күшейту мен көтермелеудің қуаты қайнар көзі болатын оқыту әдісінің бір түрі.
Дидактикалық ойынның мақсаты баланы қызықтыра отырып, жаңа сабақты немесе өткен материалды берік меңгерту болып табылады. Дидактикалық ойындардың ережесі оқушылардың түсінуіне оңай, қарапайым әрі қысқа болуы шарт. Дидактикалық ойынды сабақта қолданғанда оның мынадай шарттарға сәйкес болуын қатаң ескеру қажет:
— ойынның балаларға беретін білімдік және тәрбиелік мәні болуы;
— баланың жан-жақты дамуына, танымдық қызметінің артуына әсер етеді;
— өтіліп отырған материалдарға қызығушылығын туғызуы;
— сабақтың мақсатын іске асыруда оқушыларға қажетті білік пен дағдыны қалыптастыруға көмектесетіндей болуы тиіс;
— тілдік материалдарды салыстыра алуы және қорытынды жасай білуі;
— балалардың қоршаған ортамен таныстырудағы ролі болуы.

Ойынның барлық кезеңдерінде баланың қабілеттерін дамытудың алдын алуға жағдай жасайды; өз деңгейіне өзінше көтеріле отырып, бала одан әрі нәтижелі дамиды. Бала ұқыптылыққа үйренеді, өз бетінше әрекет етуге тәрбиелейді, тез әрі тереңнен ойлау қабілетін дамытады.
Еліміздің өсіп –өркендеуіне сай, заман талабына жауап беретін рухани-адамгершілік қасиеттерін қалыптастырған, қоғамдық өмірге икемделген, білім мен өмір заңдылықтарын түсінген, қоғам мен мемлекет және отбасы алдындағы жауапкершілікті сезінетін, салауатты өмір салтын саналы түрде, таңдаған өркениетті елдің азаматын тәрбиелеу білім беру ұйымдарына жүктеледі.
“Адамның адамшылдығы ақыл, ғылым, жақсы ата, жақсы ана, жақсы құрбы, жақсы ұстаздан болады ”деп ұлы Абай айтқандай, Елбасы Жолдауында да “білім беру жүйесінің басты міндеті- оқытудың жаңа технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандыру, халықаралық коммуникациялық желілерге шығу, ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтарды ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке тұлғаны қалыптастыруға, дамытуға және кәсіби шыңдауға бағытталған білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау”- деп ерекше атап көрсетілген. Біздің болашаққа барар жолымыз Қазақстандықтардың әлеуметін ашатын жаңа мүмкіндіктер жасауға байланысты. ХХІ ғасырдағы дамыған ел дегеніміз – белсенді, білімді және денсаулығы мықты азаматтар.
Аудио — видео сабақтарды қолдану мен презентацияларды демонстрациялау оқу құралы ретінде қиялды, абстрактілі ойлауды, оқытылатын оқу материалына және пәнге қызығушылықты арттырады. Презентациялар бір жағынан оқушыларға жаңа материалды (иллюстрация, фотосуреттер, бейнелік, дидактикалық материалдар, т. с. с.) көрнекті түрде көрсету құралы болса, екінші жағынан, мұғалімдерге осы материалдарды және оны қолдану арқылы сабақты меңгерту процесін жеңілдетеді. Аудио — видео сабақтары педагогикалық технологияның алға басқан тағы бір қадамы. Оқушылардың ақпаратты теледидар, компьютер , ұялы телефон және т. б. техникалық құралдардың көмегімен жақсы қабылдайтынын жақсы білеміз.

Сөйлесім әрекетінің барлық түрлеріне тән ең басты көрсеткіш: ол – түсіну. Бір адам екінші бір адамның айтқанын түсінбесе, ұқпаса, онда пікірлесу де, сөйлесу де жүзеге аспайды.

Бүгінгі күні инновациялық әдістер мен ақпараттық технологиялар қолдану арқылы оқушының ойлау қабілетін арттырып, ізденушілігін дамытып, қызығушылығын тудыру, белсенділігін арттыру — ең негізгі мақсат болып айқындалады. Ақпараттық және педагогикалық технологиялар негізінде мұғалімнің рөлін түбегейлі өзгертуге мүмкіндік туды. Мұғалім тек қана білімді алып жүруші ғана емес сонымен қатар оқушының өзіндік шығармашылық жұмысының жетекшісі және бағыт берушісі болып анықталды. Осыған орай сабақ беру үрдісінде қазіргі күннің, яғни инновациялық әдістерді оқытудың интерактивті оқыту моделі болып табылады. Инновациялық әдістердің ең негізгісінің бірі – «интерактивті оқыту әдісі».
Интерактивті әдіс-тәсілдер
— шығармашылық тапсырмалар, жобалар;
— тірек-сызба, көрнекіліктер;
— топпен жұмыс;
— миға шабуыл әдісі;
— сыни тұрғысынан ойлау әдісі;
-викториналар, сөзжұмбақ, бейнесөздер
— зерттеулер; деңгейлік жаттығулар
— логикалық тапсырмалар
— іскерлік ойындар; рөлдік ойындар;
— тестілеу және бақылау;
Сабақтарымда жаңа ақпараттық технологияның әдіс – тәсілдерін қолданудың мынадай тиімді жақтары бар екеніне көз жеткіздім:
-Оқушының оқуға деген ынтасы артады;
-Әр оқушының жеке қабілеті айқындалады;
— Жақсы оқитын оқушының тереңірек білім алуына жағдай туады;
-Әр оқушы өздігінен жұмыс істеуге дағдыланады;
— Оқушы өз білімін бағалай білуіне бағыттауға мүмкіндік береді.

Қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында пайдалануға сайттар ұсынамын:

www.youtube.com қазақша ертегілер

Бұл сайттар оқушылардың оқылым, жазылым, тыңдалым, айтылым, тілдесім сөйлеу әрекеттері н дамытуға се птігін тигізеді деп ойлаймын. Сабақта теориялық және тәжірибелік білімдерді қолданған кезде, анықтаушы фактор оқыту үдерісінің мазмұны, әдістемесі, технологиясы саласындағы білімнің қалыптасқандығы болып табылады.

АКТ құралдарын пайдалану, заман талабына сай оқушы үшін де, мұғалім үшін де пайдалы.

Қортындылай келе, оқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастыруға бағытталған білім мазмұнын игерген оқушылардың білімдері мен біліктері өмірлік жағдаяттарда қолдана білуді, әртүрлі ақпарат көздерімен жұмыс істей білуді және алынған ақпараттарды сыни тұрғыдан бағалай білуді, өзінің болжамдарын ұсыну және зерттеулер жүргізу, өзінің ойын негіздей білуді; іскерлігі мен дағдыларын адами іс-әрекеттердің әртүрлі салаларында, сондай-ақ тұлғааралық қарым-қатынас пен әлеуметтік қатынастарда өмірлік міндеттерді шешу үшін пайдалануды қамтамасыз етеді.

Синтаксический и морфологический разбор предложения или текста онлайн

Описание

Сервис позволяет провести автоматический бесплатный синтаксический и морфологический разбор предложения или текста онлайн. Сервис выделяет члены предложения: подлежащее, сказуемое, определение, дополнение, обстоятельство, над каждым словом приводится морфологическая информация о части речи по данному слову. При использовании сервиса учитывайте, что правильность разбора на данный момент составляет примерно 80%, поэтому представленный результат необходимо подвергать тщательной проверке. В комментариях можете указывать найденные ошибки, мы будем стараться их исправить 🙂

Буквы Е и Ё (две разные буквы), наличие орфографических и пунктуационных ошибок в тексте влияют на результат разбора.

Читать еще:  Мастер класс овощи

Результаты хранятся 7 дней (сохраняйте адрес страницы с разбором вашего предложения).

Справочная информация

Понятие синтаксиса

Синтаксис изучает строение текста, связь между частями речи, предложениями и словосочетаниями. Какие же именно темы затрагивает синтаксис?

Правильное построение и верный состав предложений, а также словосочетаний.

Рассмотрение связующих слов внутри синтаксических единиц.

Темы, относящиеся к синтаксическим единицам, их главная роль в языке.

Определение главных и второстепенных членов предложения, упор на грамматическую основу.

Если обратиться к созданию науки о синтаксисе, то придется углубиться в 19 век. А сами предпосылки появления термина «синтаксис» появились еще в далеком античном мире. Люди принимали синтаксические разбор, как нечто, которое способно прояснить предложение и длинное словосочетание. Спустя время синтаксис помог разбирать не только отдельные части, но и целые тексты.

Понятие синтаксического разбора предложения

Вся наша речь строится на словах, которые мы постоянно собираем в одно предложение. Для того, чтобы понять смысл, идею и посыл, важно провести анализ. Так, в каждом отрывке существуют особые составные части. Синтаксический разбор включает в себя способность найти и выделить основные моменты в тексте, при этом поняв, каким именно является каждое предложение. Оно делится на простое и сложное. Помимо этого, важно учитывать, какой тип связи в тексте. Например, существует согласование, управление или примыкание. Обычно, для этого устанавливается главное слово, по которому и определяется смысл синтаксиса. Затем, по правилу определяется время, наклонение, действующие лица и число главных членов.

Члены предложения: подлежащее, сказуемое, определение, обстоятельство, дополнение

Если бы не было деления на определенные названия, то нельзя бы было вообще понять суть синтаксиса в речи. Но, русскому языку повезло. Здесь есть всё, что необходимо для разбора.

Подлежащее. Главнейший член предложения, без которого буквально не существует нашей речи. Это может быть, как неодушевленный предмет, так и обычный живой человек. Единственные два вопроса, на которые отвечает подлежащие – это «Кто?» и «Что?». Часто употребляемые в роли подлежащего части речи – это существительное или местоимение. На письме выделять необходимо одной неразрывной чертой. Смотрите пример: моя кошка очень любит молоко. В данном предложении подлежащим будет слово «кошка», выраженное обычным существительным женского пола. Или такой пример: он обожает пиццу и морепродукты. А вот здесь подлежащим станет местоимение «он» мужского пола.

Сказуемое. Еще один важный член предложения, которые необходимо подчеркивать двумя неразрывными линиями. Основной вопрос, на который отвечает сказуемое – это «Что делать?» и «Что сделать?», «Каков?», «Кто он / Что он?». Как правило, в 80% случаев сказуемое – это глагол, т.е. действие. Например: мама любит цветы. В данном предложении слово «любит» является сказуемым, так как это действие.

Дополнение. Важный член в предложении, но не являющийся главным. Наоборот, дополнение – второстепенно. Оно относится к предмету, который отвечает на вопрос «Что?» или «Кто?», поставленный в винительном падеже. Подчеркивается такая основа пунктирной линией. Смотрите: я пишу письмо, слушаю песню. Слово «песню» будет дополнением, так как именно оно отвечает на вопрос винительного падежа.

Обстоятельство. Вспомогательная часть в тексте, важная для наполнения и красочности речи. Не было бы данного пункта – было бы скучно, уж поверьте. Итак, обстоятельство – это качество, признак, отвечающий на вопрос «Куда?», «Зачем?», «Когда?», «Как?». А вот и пример подоспел: мы уехали в Париж. Смотрите, было бы неинтересно знать, что люди просто уехали. Намного важнее узнать информация, куда именно было направление. Отсюда находим обстоятельство «в Париж», отвечающее на вопрос «Куда?».

Определение. Для того, чтобы речь была красочной, многогранной, нескучной и разной – важно включать определения. Они отвечают на вопрос «Какой?», «Какая?». Часто в речи определение выражается прилагательным, т.е. частью речь, которая описывает предмет от и до. Поглядите на пример: животные обитают в дремучих джунглях. Слово «дремучий» — как раз является определением, так как отвечает на вопрос «Какой?» помогает конкретнее представить и понять, какими именно являются джунгли.

Как выполнять синтаксический анализ простого и сложного предложения

Чтобы было понятнее, давайте возьмем несколько примеров.

Разбор простого предложения

Алексею вручили медаль за отвагу, мужество и героизм, проявленные в жестоких боях во время Великой Отечественной Войны.

Во-первых, определите основы в предложении: первая часть главная, так как здесь присутствует основное сказуемое, а вторая – придаточная, дополняющая то, о чем говорится в самом начале. По структуре предложение является утвердительным, повествовательным. По эмоциональной окраске восклицание отсутствует. Считая основы, предложение простое, двусоставное и распространенное. Здесь есть осложнение, которое выделяется запятой – как видите, вторая часть четко выражена причастным оборотом.

Разбор сложного предложения

Вчера учитель по английскому языку не записал домашнее задание, мы всем классом ничего не сделали на сегодняшний урок.

Обратите внимание на предложение, в нем есть повествование, т.е. содержится определенный факт, мини-сообщение. Если же судить по эмоциональной окраске, то восклицание отсутствует. Посчитав грамматические основы, делаем вывод, что их целых две. А это означает, что предложение сложное. Смотрите: в первой части основа слова «учитель не записал», а во второй – «мы не сделали». Союзов здесь тоже нет, а это значит, что оно – бессоюзное, но с запятой, которая разделяет две важные части.

Вот, наглядный пример того, как выглядит синтаксический разбор двух типов предложения. Нас учат в школе точно также, просто со временем все забывается.

Порядок разбора

Нас учат по-разному, с чего лучше начинать анализ. Кто-то считает, что приоритетно дать общую характеристику предложению. Другие же, наоборот, придерживаются мнения, что важно определить все части в предложении, а только затем приступать к основной характеристике. Лучше всего более верный вариант скомпоновать в небольшую памятку, чтобы вам же было впоследствии удобнее ею пользоваться.

Для начала прочитайте внимательно исходное предложение с простым карандашом в руке, определив, какова цель высказывания.

После этого посмотрите внимательно на интонацию, которая всегда прописывается в самом конце (вопросительный знак или восклицательный).

Теперь, найдите состав предложения, выделяя карандашом основу. Это может быть, как простое, так и сложное предложение.

Посмотрите, есть ли средства связи между частями, т.е. союзы, которые соединяют две части.

Имеются ли второстепенные члены. Если да, то предложение считается распространенным, т.е. включает в себя разные части речи.

Если можно, то найдите обороты. Они бывают причастными и деепричастными.

Вот так легко можно понять, что же такое синтаксический анализ. На самом деле, все это не сложно, если выучить и понять алгоритм выполнения. Вспомните, как на уроках нас часто «гоняли» и заставляли выполнять домашнее задание на синтаксис каждый раз. Набив руку, каждый школьник за считанные минуты сделает разбор предложения и представит его классу. И еще один момент: никогда не бойтесь больших текстов. Да, они оснащены огромными основами, описаниями, моментами и знаками препинания, но тем они и красочные! Мы охотнее представляем себе что-то в подробных деталях, нежели сухое предложение из пяти слов. Так что, не паникуйте при виде предложения, где полно основ и частей речи. Зато синтаксический анализ получится громоздким, но максимально открытым.

Морфологический разбор слова

Под морфологическим разбором слова понимают полную грамматическую характеристику той или иной словоформы. В ходе данного процесса нужно чётко определить, к какой из частей речи необходимо отнести анализируемое слово, какие у него постоянные и изменяемые признаки, а также в какой из форм его следует употреблять. Кроме того, определяется роль слова в заданном предложении.

Морфологическому разбору подвергаются лишь слова, которые представлены в определённом предложении. Это имеет большое значение, поскольку для русского языка характерно распространение омонимии форм, а также частей речи. Дать правильную характеристику слова, которое представляется изолированно, в отрыве от контекста, практически невозможно.

Важность морфологического разбора слова заключается в том, что быстрее осваиваются грамматические категории, а также они становятся легкоразличимыми в процессе практической деятельности.

При выполнении морфологического разбора, нужно помнить, что не для каждого слова характерно наличие стандартного набора категорий. Кроме того, могут возникнуть затруднения с чёткой идентификацией той или иной категории.

Несмотря на то, что имеются разночтения в сфере морфологического разбора слов, на текущий момент разработаны общие требования. Прежде всего, нужно следовать чёткому алгоритму. При соблюдении установленных требований, гораздо легче осуществлять морфологический разбор того или иного слова. Если отступать от правил, то это будет приводить к возникновению ошибок в ходе анализа, поскольку даже неправильный порядок разбора внесёт хаос в данный процесс.

Действия по морфологическому разбору слова осуществляют в следующей последовательности:

Записывается словоформа слова, которое анализируется – оно должно быть указано так, как его используют в контексте, не подвергая каким-либо изменениям.

Определяется для слова начальная форма. Каждая часть речи характеризуется индивидуальными правилами приведения слов в эту форму. К примеру, для существительного характерно наличие именительного падежа и единственного числа. Что касается глагола, то здесь всегда используется неопределённая форма.

Указывается грамматическое значение анализируемого слова в качестве части речи. К примеру, для существительного это будет предмет, а для глагола – действие.

Определяются грамматические категории, которые являются неизменяемыми. Такие категории также находятся в зависимости от частей речи. Если рассматривать существительное, то оно может быть собственное и нарицательное. Кроме того, используется род, склонение, а также одушевлённость и неодушевлённость. Для глагола характерно наличие возвратности, переходности, вида и спряжения.

Указывается, в какой из форм применяется слово в обозначенном контексте. Категории, которые изменяются, определяются исключительно по словоформе.

Определяется синтаксическая роль слова в указанном предложении. При этом данное предложение рассматривается очень внимательно, так как порой слова выполняют те функции, которые для них несвойственны. Например, существительное преимущественно выступает в качестве подлежащего и дополнения. Что касается глагола, то он бывает сказуемым.

Если в точности придерживаться данного алгоритма, то осуществлять морфологический разбор любого слова становится гораздо удобнее. Более того, это способствует высокому качеству выполняемой работы по проведения морфологического разбора того или иного слова.

Ссылка на основную публикацию
Adblock
detector